Các loại vật liệu xây dựng quan trọng bạn cần biết

3.6/5 - (380 bình chọn)

Để một ngôi nhà được hoàn thiện thì tầm quan trọng của vật liệu xây dựng là vô cùng lớn. Đây là yếu tố quan trọng đảm bảo độ chắc chắn và an toàn cho công trình khi sử dụng. Chính vì thế mà việc chọn lựa vật liệu cần phải được tính toán kỹ càng và cẩn thận. Tuy nhiên, không phải ai cũng biết được tất cả các nguyên vật liệu được sử dụng khi xây nhà. Hiểu được điều này, Xây dựng Mộc Trang xin chia sẻ tới các bạn chi tiết các loại vật liệu xây dựng phổ biến và quan trọng nhất trong bài viết này. Cùng với đó là các loại vật liệu mới và lưu ý khi xây nhà

Mục lục

1 Vật liệu xây dựng là gì?
2 Vai trò của các loại vật liệu xây dựng
3 Các loại vật liệu xây dựng phổ biến nhất hiện nay
4 Các loại vật liệu xây dựng mới nhất hiện nay
5 Những lưu ý khi chọn lựa các loại vật liệu xây dựng

Vật liệu xây dựng là gì?

Trước khi tìm hiểu các loại vật liệu xây dựng thì cần biết vật liệu xây dựng là gì. Vật liệu xây dựng là thuật ngữ dùng để chỉ toàn bộ vật liệu được sử dụng trong quá trình thi công các công trình. Nhóm vật liệu này rất đa dạng ở mọi hướng khác nhau. Đầu tiên là loại vật liệu có nguồn gốc tự nhiên như đất sét, đá, cát, gỗ, lá cây… Tiếp theo là các sản phẩm được con người chế tạo như gạch, xi măng, cốt thép, v.v. Chính vì vai trò đó, ngành công nghiệp vật liệu xây dựng luôn được xem là lĩnh vực then chốt. Đặc biệt trong hoạt động xây dựng.

Tại nhiều quốc gia, vật liệu xây dựng còn được phân loại và quản lý kỹ càng. Tại đây các vật liệu đều được phân chia theo các ngành nghề chuyên môn riêng biệt. Thông qua đó đảm bảo chất lượng và hiệu quả sử dụng. Trong thi công, nhiều ngành nghề đóng vai trò trong việc hình thành kết cấu và hoàn thiện công trình. Trong đó có thể kể đến như nghề mộc, công nghệ cách nhiệt. Ngoài ra là lĩnh vực liên quan đến hệ thống cấp thoát nước, hay thi công mái nhà…

Đặc biệt, trong số đó, hệ thống cốt thép giữ vai trò then chốt. Đây là vật liệu được ví như “xương sống” của công trình. Khi kết hợp với bê tông, cốt thép tạo nên một kết cấu bền vững với khả năng chịu lực cao. Thông qua đó đóng vai trò quan trọng trong các hạng mục chịu tải trọng lớn. Ví dụ như móng, giằng móng, cột trụ và dầm.

Vai trò của các loại vật liệu xây dựng

Các loại vật liệu xây dựng là yếu tố nền tảng trong mọi công trình kiến trúc. Bao gồm nhà ở dân dụng đến cao ốc văn phòng, cầu đường nhà máy công nghiệp. Chúng không chỉ quyết định kết cấu, độ bền, tính thẩm mỹ. Nó còn ảnh hưởng đến chi phí đầu tư, tiến độ thi công và hiệu quả sử dụng lâu dài. Vai trò của vật liệu xây dựng có thể được phân tích theo các khía cạnh sau:

Vật liệu xây dựng chính quyết định khả năng chịu lực, chống nứt gãy, chịu tác động thời tiết. Từ đó giúp công trình vận hành ổn định theo thời gian.
Các vật liệu hoàn thiện giúp định hình phong cách kiến trúc (hiện đại, cổ điển, tối giản…). Ví dụ như gạch ốp lát, đá trang trí, sơn, kính, gỗ
Màu sắc, họa tiết, kết cấu bề mặt của vật liệu góp phần tạo nên sự ấn tượng. Ngoài ra là cá tính cho không gian sống và làm việc.
Vật liệu chất lượng cao có khả năng chống thấm, chống nứt, cách nhiệt, cách âm tốt. Từ đó giảm chi phí sửa chữa về sau.
Giảm tải trọng công trình, linh hoạt trong vận chuyển và thi công. Đặc biệt hữu ích với các dự án nhà cao tầng, nhà xưởng, công trình quy mô lớn.
Các vật liệu thân thiện môi trường, ít phát thải, không chứa hóa chất độc hại. Điều này góp phần nâng cao sức khỏe và an toàn cho cư dân.

Các loại vật liệu xây dựng phổ biến nhất hiện nay

Vật liệu xây dựng phần thô công trình

Phần thô là phần xương sống của công trình, đóng vai trò quyết định đến sự ổn định. Cùng với đó là độ bền kết cấu và khả năng chịu lực. Các loại vật liệu xây dựng phần thô thường là những loại quen thuộc. Tuy nhiên chúng có vai trò thiết yếu, cụ thể bao gồm:

Xi măng: Là chất kết dính thủy lực ở dạng bột mịn, màu xám xanh. Khi kết hợp với nước, cát và đá sẽ tạo thành bê tông. Đây là loại vật liệu có độ bền cao, chịu lực tốt. Nó phù hợp với các hạng mục móng, cột, sàn và dầm.
Sắt, thép: Đóng vai trò làm kết cấu chịu lực chính. Nó giúp định hình và nâng đỡ toàn bộ công trình. Thép được sử dụng phổ biến có thể kể đến như thép Hòa Phát, Việt Nhật,… Bao gồm nhiều chủng loại như D10, D16, D20, phi 14, phi 16. Cùng với đó là thép hộp vuông, tròn, thép chữ U, V, I,…
Cát xây dựng: Là thành phần phối trộn không thể thiếu khi làm vữa xây hoặc bê tông. Tùy vào hạng mục thi công, người ta sử dụng các loại cát khác nhau. Ví dụ như cát vàng, cát mịn và cát hạt trung
Đá và sỏi: Được dùng làm cốt liệu lớn trong bê tông hoặc. Thông qua đó gia cố nền móng, kè, đường hầm, công trình thủy lợi… Các loại phổ biến bao gồm đá 1×2, đá 4×6, đá hộc lớn.
Gạch xây dựng: Là vật liệu chủ đạo trong thi công tường, vách. Gạch nung truyền thống và gạch không nung là hai dòng sản phẩm được ứng dụng nhiều. Ngoài ra, một số dòng gạch mới như gạch sinh học hoặc gạch làm từ nguyên liệu tái chế.

Vật liệu xây dựng phần kết cấu công trình

Phần kết cấu là phần đảm nhận chức năng chịu lực. Thông qua đó đảm bảo liên kết tổng thể và tính ổn định lâu dài của công trình. Các loại vật liệu xây dựng phần kết cấu công trình bao gồm:

Vữa xây – trát: Được trộn từ xi măng, cát và nước. Chúng được trộn theo tỉ lệ thích hợp cho từng hạng mục (xây, trát, lát nền). Vữa có khả năng kết dính tốt, độ dẻo cao, giúp liên kết giữa các viên gạch, đá. Đồng thời bảo vệ bề mặt tường khỏi tác động thời tiết.
Bê tông: Là loại vật liệu tổng hợp nhân tạo có khả năng chịu nén vượt trội. Nó được tạo thành từ xi măng, cát, đá và nước. Các loại bê tông phổ biến trong thi công bao gồm:
- Bê tông tươi: Được trộn sẵn và vận chuyển đến công trình bằng xe chuyên dụng.
- Bê tông nhựa: Ứng dụng trong hạ tầng giao thông.
- Bê tông polymer: Có khả năng chống ăn mòn, phù hợp với công trình đặc biệt.
Phụ gia bê tông: Gồm phụ gia hóa dẻo, chống thấm. Tăng thời gian ninh kết, hoặc tăng cường độ sớm. Dù sử dụng tỷ lệ nhỏ, nhưng các loại phụ gia này giúp cải thiện tính chất của bê tông. Ví dụ như khả năng thi công, độ bền, tính linh hoạt trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Các loại vật liệu xây dựng hoàn thiện dành cho sàn

Đây là các loại vật liệu xây dựng hoàn thiện tiếp xúc trực tiếp với người sử dụng. Chúng không chỉ cần đảm bảo độ bền, khả năng chịu lực, chống trầy xước. Các vật liệu này còn cần yếu tố thẩm mỹ và phù hợp với phong cách thiết kế nội thất. Nó còn phải có khả năng chống thấm, cách nhiệt, tiêu âm hoặc chống cháy. Điều này tùy theo yêu cầu kỹ thuật của từng không gian. Cụ thể bao gồm vật liệu sau

Gỗ tự nhiên: Mang đến sự sang trọng, ấm áp, thường dùng trong phòng khách, phòng ngủ. Ưu điểm nổi bật là độ bền cao, vân gỗ đẹp, tuy nhiên chi phí tương đối cao.
Sàn nhựa giả gỗ: Là lựa chọn phổ biến nhờ giá thành hợp lý, dễ thi công, chống ẩm mốc. Phù hợp với khu vực thường xuyên tiếp xúc nước như bếp.
Gạch Ceramic, gạch gốm: Thường được sử dụng ở các khu vực công cộng. Bao gồm hành lang, phòng vệ sinh hoặc bếp. Điều này do có độ bền cao, khả năng chống trơn trượt và dễ vệ sinh.
Sơn nước nội – ngoại thất: Có nhiều dòng sơn khác nhau. Ví dụ như sơn chống thấm, sơn bóng mờ, sơn lau chùi dễ dàng… Màu sắc và chất lượng sơn ảnh hưởng trực tiếp đến cảm quan không gian và tuổi thọ tường.
Gạch ốp tường, đá ốp trang trí: Được sử dụng để ốp các khu vực. Ví dụ như nhà vệ sinh, phòng bếp, mặt tiền. Vật liệu này có khả năng chống ẩm mốc, dễ vệ sinh và nâng cao giá trị thẩm mỹ.
Thiết bị vệ sinh và thiết bị phòng tắm: Gồm bồn cầu, chậu rửa, vòi sen, gương, vách kính. Chúng góp phần hoàn thiện công năng không gian và nâng cao trải nghiệm người dùng.

Vật tư và thiết bị nội thất và ngoại thất

Đây là các loại sản phẩm được lắp đặt và bố trí bên trong công trình. Từ dó phục vụ sinh hoạt và tạo dấu ấn thẩm mỹ, cá nhân hóa cho không gian sống. Ngoài ra chúng cũng được sử dụng cho các hạng mục bên ngoài công trình. Ví dụ như cổng, hàng rào, sân vườn, mặt tiền, ban công,… Tất cả đảm bảo độ bền cao, chống chịu thời tiết. Thông qua đó tăng tính thẩm mỹ cho tổng thể kiến trúc. Cụ thể như sau

Đồ nội thất cơ bản: Bao gồm giường, tủ, bàn ghế sofa, bàn ăn, tủ bếp, kệ tivi… Chúng được chế tác từ nhiều chất liệu như gỗ công nghiệp, gỗ tự nhiên, kim loại, kính.
Trang trí nội thất: Rèm cửa, thảm trải sàn, đèn trang trí, đồng hồ treo tường, tranh ảnh. Chúng góp phần hoàn thiện không gian sống và thể hiện phong cách của gia chủ.
Vật liệu kim loại: Bao gồm sắt, thép mạ kẽm, inox, nhôm đúc. Chúng thường dùng làm lan can, khung cửa, hàng rào, cổng,… Tất cả được thiết kế hiện đại hoặc cổ điển tùy yêu cầu.
Gạch, đá trang trí ngoài trời: Sử dụng cho lát sân, ốp mặt tiền, đường dạo sân vườn. Đảm bảo độ cứng chắc và khả năng chống trơn trượt.
Vật liệu giả gỗ, ván nhựa ngoài trời: Thích hợp cho sàn ban công, giàn hoa pergola, hồ bơi,… Nổi bật với đặc tính kháng nước, chống mối mọt.

Các loại vật liệu xây dựng mới nhất hiện nay

Hiện nay, bạn sẽ bắt gặp thêm các loại vật liệu xây dựng mới trong xây dựng. Đây là những loại vật liệu được phát triển riêng biệt. Thông qua đó giúp tiết kiệm chi phí xây dựng, gia tăng tính bền vững cho công trình. Đồng thời giúp tiết kiệm tối đa chi phí xây dựng phải bỏ ra. Một số loại vật liệu mà bạn có thể tham khảo như:

Vật liệu xây dựng Graphene siêu nhẹ với độ cứng vượt trội

Graphene là một dạng vật liệu carbon có cấu trúc hình tấm phẳng hai chiều. Trong đó các nguyên tử carbon được sắp xếp theo dạng lưới tổ ong cực kỳ bền vững. Nhờ cấu trúc đặc biệt này, graphene trở thành một trong các loại vật liệu xây dựng cứng nhất. Thậm chí có độ cứng vượt qua kim cương và khả năng chịu lực lớn hơn thép hàng trăm lần. Trong khi khối lượng lại cực kỳ nhẹ.

Bên cạnh độ bền cơ học ấn tượng, graphene còn có tính dẫn điện và dẫn nhiệt rất cao. Điều này mở ra tiềm năng ứng dụng không chỉ trong xây dựng. Nó còn trong điện tử, y sinh học và năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, một trong những trở ngại là chi phí sản xuất graphene vẫn còn rất cao. Điều này khiến vật liệu này chưa thể được ứng dụng đại trà trong xây dựng dân dụng. Nó chủ yếu hiện diện trong các dự án đặc thù hoặc nghiên cứu công nghệ cao.

Kính tiết kiệm năng lượng tối ưu cho công trình xanh

Kính tiết kiệm năng lượng (Energy-saving glass) là loại kính được thiết kế với khả năng hạn chế sự truyền nhiệt qua bề mặt kính. Từ đó giảm tiêu thụ năng lượng cho hệ thống điều hòa không khí trong các công trình. Đặc tính nổi bật của loại kính này là hệ số phát xạ thấp và hệ số dẫn nhiệt nhỏ. Nhờ đó giúp ngăn chặn sự truyền nhiệt một cách hiệu quả. Đặc biệt giữa môi trường bên trong và bên ngoài công trình.

Hiện tại, kính tiết kiệm năng lượng được ứng dụng phổ biến tại Việt Nam và thế giới. Đặc biệt phổ biến trong các công trình văn phòng, chung cư cao cấp. Cùng với đó là khách sạn và trung tâm thương mại. Hai loại kính phổ biến nhất trên thị trường hiện nay là kính Low-E (low emissivity). Đây là kính có khả năng cách nhiệt vượt trội. Ngoài ra là kính Solar Control. Nó giúp kiểm soát lượng ánh sáng mặt trời truyền vào bên trong

Vật liệu chống cháy tăng cường an toàn cho công trình

An toàn phòng cháy chữa cháy là yêu cầu bắt buộc trong thiết kế và thi công công trình. Đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ cháy nổ cao. Do đó, các loại vật liệu xây dựng chống cháy đang ngày càng được ứng dụng rộng rãi. Đây là nhóm vật liệu có khả năng chịu nhiệt. Nó sẽ làm chậm quá trình bắt lửa và hạn chế sự lan truyền của ngọn lửa. Từ đó bảo vệ cả tài sản và tính mạng con người.

Một số vật liệu chống cháy phổ biến hiện nay bông thủy tinh chống cháy. Ngoài ra là bê tông chịu lửa, tấm cách nhiệt chống cháy, v.v. Các vật liệu này thường được sử dụng tại những khu vực nguy hiểm. Ví dụ như: kho hàng, bếp công nghiệp, hệ thống thang bộ thoát hiểm, quán karaoke. Ngoài ra là trung tâm thương mại và bất kỳ không gian nào đòi hỏi an toàn cháy nổ cao.

Những lưu ý khi chọn lựa các loại vật liệu xây dựng

Lựa chọn vật liệu dựa trên đặc điểm công trình

Nhiều người ưu tiên vật liệu có giá thành cao hay thương hiệu nổi tiếng một cách máy móc. Tuy nhiên cần tập trung vào mức độ tương thích kỹ càng. Cụ thể là giữa các loại vật liệu xây dựng và điều kiện thực tế của công trình. Từ đó, đưa ra vật liệu phù hợp về kết cấu, tính năng và khả năng thích ứng môi trường. Điều này góp phần nâng cao tuổi thọ công trình và giảm thiểu rủi ro kỹ thuật.

Một số yếu tố cần xem xét bao gồm:

Đặc điểm địa chất nền móng (nền đất yếu, đất cứng, địa hình nghiêng, gần nguồn nước…)
Điều kiện khí hậu vùng miền (nhiệt độ, độ ẩm, độ mặn không khí, mức độ nắng gió…)
Loại hình công trình (nhà ở dân dụng, công trình công nghiệp, công trình thương mại…)
Yêu cầu về công năng và độ bền (chịu tải trọng lớn, chống thấm, cách nhiệt, cách âm…)

Đánh giá và so sánh các loại vật liệu xây dựng tương đương

Trên thị trường hiện nay có rất nhiều loại vật liệu với tính năng tương tự nhau. Tuy nhiên khác biệt về nguồn gốc, giá cả, thương hiệu và hiệu suất sử dụng. Việc so sánh kỹ lưỡng sẽ giúp tối ưu ngân sách, kiểm soát tiến độ. Thông qua đó giảm thiểu lãng phí trong quá trình thi công.

Để lựa chọn đúng đắn, cần tiến hành so sánh các loại vật liệu xây dựng dựa trên các tiêu chí:

Chất lượng kỹ thuật gồm độ bền, khả năng chịu lực, chống thấm, chống ăn mòn…
Chi phí gồm giá thành vật liệu, chi phí vận chuyển, chi phí thi công lắp đặt
Tính thân thiện với môi trường như vật liệu xanh, vật liệu tái chế hoặc ít phát thải
Thời gian và tốc độ giao hàng, khả năng đáp ứng khi phát sinh thêm khối lượng

Lựa chọn nhà cung cấp vật liệu xây dựng uy tín

Chất lượng các loại vật liệu xây dựng không chỉ đến từ bản thân sản phẩm. Nó còn phụ thuộc rất lớn vào nhà cung cấp. Để đảm bảo vật tư đạt chuẩn và quá trình thi công diễn ra suôn sẻ, cần lưu ý:

Ưu tiên nhà cung cấp có uy tín, thương hiệu rõ ràng. Từng hợp tác với các dự án lớn hoặc có đánh giá tốt từ các đối tác trong ngành.
Lựa chọn đơn vị có chính sách hậu mãi minh bạch. Bao gồm bảo hành, đổi trả khi vật liệu lỗi, hỗ trợ vận chuyển và tư vấn kỹ thuật.
So sánh giá thành đi kèm chất lượng. Tránh chạy theo mức giá rẻ mà bỏ qua chất lượng thực tế. Từ đó hạn chế chi phí sửa chữa phát sinh sau này.
Xác nhận khả năng cung ứng ổn định. Đặc biệt trong các dự án lớn cần khối lượng vật liệu cao hoặc có tiến độ gấp rút.

Xem thêm:

Trên đây là các loại vật liệu xây dựng phổ biến và quan trọng nhất hiện nay. Cùng với đó là các loại vật liệu xây dựng mới và lưu ý khi lựa chọn. Để được tư vấn cụ thể, hãy liên hệ Xây dựng Mộc Trang theo thông tin bên dưới

Công ty TNHH xây dựng và nội thất Mộc Trang – Đơn vị thiết kế và thi công xây dựng trọn gói 𝗰𝗵𝗮̂́𝘁 𝗹𝘂̛𝗼̛̣𝗻𝗴 – 𝘂𝘆 𝘁𝗶́𝗻 tại Việt Nam.

Hotline: 0936 558 994 – 0984 927 618